23 мая ў Гродне прайшла прэзентацыя мультымедыйнага праекта “Гародня. 50 год без Фары Вітаўта”. Прадстаўленыя кніжнай серыяй “Гарадзенская бібліятэка” кніга і дыск утрымліваюць унікальныя фатаграфіі, гісторыю існавання і знішчэння храма, успаміны жыхароў горада і даследаванні гісторыкаў.

Па словах каардынатара серыі Эдварда Дмухоўскага, ідэя выдання кнігі і дыска паўстала ўжо даўно:

“Была вялікая зацікаўленасць гісторыяй гэтага касцёла. Ёсць мноства артыкулаў на гэтую тэму, а суцэльнага выдання не было. Вось мы і вырашылі гэта ўсё размясціць пад адной вокладкай. Падумалі, што прэзентацыю можна зрабіць на сумны юбілей – 52-ю гадавіну разбурэння гэтага касцёла”.

На дыску змешчаны артыкулы беларускіх і літоўскіх гісторыкаў па гісторыі касцёла з моманту яго заснавання да моманту разбурэння і мноства ўнікальных фатаграфій.

У рамках прэзентацыі мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі распавёў пра тое, што падобныя разбурэнні закранулі не толькі гарадзенскія архітэктурныя аб’екты. Гэтаксама савецкая ўлада знішчыла рэлігійныя помнікі архітэктуры ў Мінску, Брэсце, Полацку, Пінску, Глыбокім і іншых гарадах Беларусі.

“Фара Вітаўта – буйны помнік готыкі не толькі на тэрыторыі Беларусі. Гэтя сапраўды каласальная страта. Гэта частка вашай гарадзенскай ідэнтычнасці і частка нашай беларускай гісторыі”.

“Гародня без фары Вітаўта – гэта не Гародня!”

Фара Вітаўта была падарваная ў Гродне 29 лістапада 1961 года ў дзве гадзіны ночы па рашэнні выканкама Гродзенскага гарсавета “Аб зносе аварыйнага будынка былога вайсковага касцёла на Савецкай плошчы”.

Гэта быў адзін з самых вялікіх касцёлаў на тэрыторыі сучаснай Беларусі, які праіснаваў у розных сваіх архітэктурных выявах 600 гадоў.

Эдвард Дмухоўскі: “У канцы 1990-х гадоў гарадзенскія ўлады арганізавалі канферэнцыю, прысвечаную касцёлу, якая праходзіла ў Палацы тэкстыльшчыкаў. Аляксандр Мілінкевіч, які працаваў у гарвыканкаме, сказаў тады: “Гародня без фары Вітаўта – гэта не Гародня!”

Пасля канферэнцыі было прынята рашэнне правесці раскопкі на месцы ўзарванага касцёла, у якіх прымаў удзел адзін з укладальнікаў кнігі гісторык Аляксандр Краўцэвіч.

“Калі ў 1992 годзе пачаліся раскопкі, мы ведалі, што гэта – не звычайныя раскопкі. Мы ведалі, да чаго дакранаемся. Раней на месцы сквера былі могілкі, дзе пахаваныя ксяндзы, паважаныя гараджане і вернікі. Падчас раскопак месца было цэнтрам гарадскога жыцця. Прыходзілі людзі, і мы расказвалі ім аб нашай працы, а старажылы наўзамен расказвалі нам пра месца, якое тут было. У выніку мы ўбачылі, што якасць падмуркаў была выдатная. Гэты храм мог бы стаяць яшчэ сотні гадоў. І тады прагучала ідэя зрабіць адраджэнне Фары Вітаўта ў Гродне нацыянальным праектам у краіне, які змог бы аб’яднаць усіх беларусаў. Я веру, што мы гэты касцёл калі-небудзь будзем адраджаць”.

На прэзентацыі гісторыкі Таццяна Касатая і Ігар Лапеха паказвалі макеты Фары Вітаўта.

“Гародня без фары Вітаўта – гэта не Гародня!”

Таццяна Касатая: “У нас з’явілася ідэя зрабіць макет Фары Вітаўта, каб любы чалавек мог адчуць сябе архітэктарам і паўтарыць нашу справу. Сам макет зрабіў архітектар Андрэй Шулаеў з чатырох лістоў фармату А5. Гэта дае магчымасць любому чалавеку і нават дзіцяці адчуць сябе аднаўленцам архітэктурнай каштоўнасці, павысіць адказнасць за спадчыну, далучыцца да гісторыі Гародні і палепшыць сваю ідэнтычна-гістарычную памяць”.

Тэма адраджэння Фары Вітаўта лётала ў паветры ўжо даўно. Гэтым касцёлам цікавіцца мноства пакаленняў гісторыкаў, з’яўляюцца новыя тэксты і новыя спрэчкі.

Эдвард Дмухоўскі: “Да гэтага часу ідуць спрэчкі, што тут было — царква ці касцёл. Каб аднавіць касцёл, трэба вырашыць, як ён выглядаў, прыйсці да адзінага меркавання. На маю думку, тут павінен быць агульны хрысціянскі храм, дзе каталіцкія і праваслаўныя набажэнствы будуць весціся па раскладзе. Напрыклад, ўзоры такіх храмаў ёсць у Чэхіі. Гэта павінен быць помнік гарадзенцам, якія жылі ў гэтым горадзе, якія стваралі гэты горад, загінулі тут пад машынай таталітарызму, якіх мы памятаем і якімі ганарымся”.

Прэзентацыю наведалі больш за 60 чалавек. Кнігу і дыск, якія каштуюць 20 тысяч рублёў, можна набыць, звязаўшыся з каардынатарамі “Гарадзенскай бібліятэкі”.


Читайте также:

  1. Grodno_Za Grodno_Za

    0

    0

    Эдвард Дмухоўскі: “Да гэтага часу ідуць спрэчкі, што тут было – царква ці касцёл. Каб аднавіць касцёл, трэба вырашыць, як ён выглядаў, прыйсці да адзінага меркавання. На маю думку, тут павінен быць агульны хрысціянскі храм, дзе каталіцкія і праваслаўныя набажэнствы будуць весціся па раскладзе…»

    Браво Дмухоўскі! На редкость здравые мысли, идея достойная всяческой поддержки.

  2.  daspisch

    0

    0

    Гэта быў адзін з самых вялікіх касцёлаў на тэрыторыі сучаснай Беларусі, які праіснаваў у розных сваіх архітэктурных выявах 600 гадоў.

    Вот врать не надо, хотя тут не ложь больше, а введение в заблуждение. Данное строение преследовала череда неудач, и перестраивалась оно очень много раз, несколько арз практически с ноля, так что снесенная фара не имела ничего общего с той которой было 600 лет, кроме места расположения.

    Но, тем не менее, было бы приятно если бы ее хоть в каком то виде восстановиле(в каком то не имеется в виду выдуманном заново, а реконструированном по снимкам/картам/рисункам).

  3.  daspisch

    0

    0

    Grodno_Za :

    Эдвард Дмухоўскі: “Да гэтага часу ідуць спрэчкі, што тут было – царква ці касцёл. Каб аднавіць касцёл, трэба вырашыць, як ён выглядаў, прыйсці да адзінага меркавання. На маю думку, тут павінен быць агульны хрысціянскі храм, дзе каталіцкія і праваслаўныя набажэнствы будуць весціся па раскладзе…”

    Браво Дмухоўскі! На редкость здравые мысли, идея достойная всяческой поддержки.

    РПЦ и РКТ не пойдут на это)

  4. Grodno_Za Grodno_Za

    0

    0

    daspisch :

    РПЦ и РКТ не пойдут на это)

    Пойдут, у них уже нет такой конфронтации,как в прежние времена,хотя бы потому что христианство это уже в принципе религия скорее историческая или проще говоря религия прошлого и сейчас существует практически только на перефирии мировой цивилизации и споры католиков с православными о символе Веры и т.п. интересует только маленькую группу теологов.
    Так что давно пора попам с ксендзами было браться за ум и сообща пытаться спасти то немногое,что осталось у христианской конфессии в мире.

  5. Бандеровец yandex.ru BeloPolak

    0

    0

    Так ведь давно нет и Королевского города GRODNO, как говорят наши братья славяне чехи — «a nikdy se nevrátit»

  6. smusmugrik smusmugrik

    0

    0

    Grodno_Za :

    На маю думку, тут павінен быць агульны хрысціянскі храм, дзе каталіцкія і праваслаўныя набажэнствы будуць весціся па раскладзе…”

    +100
    В другом виде он как таковой не нужен. «Пазабиваюцца». Кому то нужен Софийский собор ,а комуто Фара Витаута…не надо ничего строить и реставрировать там. Установить мемориальную стелу, что на этом месте стоял храм и достаточно.

  7.  Zutek

    0

    0

    Если бы Фара была однозначно костелом или церковью, то уже бы отстроенная стояла.
    Слов красивых можно много наговорить, но стоит питать иллюзий на счет общего храма, посруться уже на этапе обсуждения проекта. Пусть лучше будет сквер, где на лавочках можно спокойно посидеть без разделения или обьединения по вероисповеданию.

  8.  meir lanski

    0

    0

    daspisch Вот врать не надо,…. трэ добра ведаць мову, альбо уважліва чытаць -аўтар жа піша- » які праіснаваў у розных сваіх архітэктурных выявах 600 гадоў.»

  9.  nu da ladno

    0

    0

    @ Grodno_Za:
    Танюша, у Вас снова жар?

  10.  grodenski

    0

    0

    Аднавiць яго трэба,але месца выбраць больш зручнае-на Фартах патрэбен касцёл. Каля Савецкай плошчы i так шмат рэлiгiйных пабудоу…

  11.  Lilian

    0

    0

    @ nu da ladno:
    Нет. «Дали по шапке»- это что-то типа «новейшей технологии по управлению человеческим разумом» в действии. В основе — страх. Страх потерять работу.

  12.  nu da ladno

    0

    0

    @ Lilian:
    а… первое июля не за горами, а там «двадцатипятипроцентная государственная скидка»…

  13.  Канзас сити шаффл

    0

    0

    РПЦ и фара Витовта?
    бугога
    Тут в постановке фразы противоречие 🙂

    Ну наверное церкви Рождества Богородицы мало. Так ведь конюшни Тызенгауза оттяпали 🙂

    Не было тут никогда маскальского патриархата. И не будет… скоро

  14. licvin licvin

    0

    0

    Фара Вітаўта належыць выключна каталікам і павінна быць адбудавана так, як выглядала на гравюры 1600 г. у стылі рэнесанс

  15. Head Head

    0

    0

    Калі і царква, то Беларуская аўтакефальная. А ўвогуле, калі Фара Вітаўта насамрэч з’яўляецца галоўнай гарадзенскай, то выкарыстоўваць яе і каталікам і праваслаўным- цікавая ідэя. Гэта стала б сымбалем талерантнасці і верацярпімасці наша грамадзтва. 🙂 Але гэта не прынцыпова- галоўнае тое, што яна павінна быць аднаўлена.

  16.  Lilian

    0

    0

    @ nu da ladno:
    Кажется, тут тот случай, когда кое у кого «усердие превозмогло рассудок»…))) И , образно говоря, «корм оказался не в коня» — бесполезная трата времени, усилий и средств…
    Коней на переправе вроде как не меняют))). Особенно «коней в пальто». Поэтому «КОНЮ» сделали соответствующую установку и вновь отпустили «на вольные хлеба»…
    Поживём — увидим, как «конь» переживёт «первое июля»…

  17.  Lilian

    0

    0

    @ Head:
    Вы — вялiкi чалавек.Вельмi прыемна, што ёсць такi чалавек, як ВЫ, якi клапоцицца аб нашай спадчыне.

  18.  nu da ladno

    0

    0

    Построить, соблюдая архитектурную аутентичность исторически последнего здания, и устроить там концерный зал, исключив межконфессиональные споры на корню

  19.  korotyc

    0

    0

    мог бы быть на манер униатского, но без протектората папы римского и др. архов, и службы только на белорусском языке, и без всякой толерастии ввиде женщин священников, венчаний лгбт, а в будущем может и педофилов. ведь мы знаем из цивлизованых сми, что ученые психологи сверхцивилизованых стран уже признали их меньшинством, как когда то признали однополых.
    а то вон лапеха на фотографии уже держит макет и небось мечтает, hеаd же завел пластинку про толерантность.

  20. Natura Natura

    0

    0

    Не стоит тут межконфессиональную рознь разводить. Просто как памятник и все.

  21. Grzeg Grzeg

    0

    0

    nu da ladno :

    @ Grodno_Za:
    Танюша, у Вас снова жар?

    У неё понос.

  22. Natura Natura

    0

    0

    @ Grzeg:

    Непрекращающийся и прогрессирующий понос как раз у вас. С года этак 96, по моему.

  23.  AiO

    0

    0

    я считаю так: если он «родился» как костёл, «погиб» как костёл, то и «воскреснуть» должен как костел!!! и не надо никаких демагогий про церковь, а то, извиняюсь, опять склад получится.

  24.  interes

    0

    0

    Давайте рассуждать учитывая наши реалии. Попытки установить крест/ мемориальную доску были безуспешны, а некоторые уж спорят о конфессиональной принадлежности «восстанавливаемого» храма. Для начала необходимо хотя бы «обозначить» место.

    А если уж, то AiO +

  25. Бандеровец yandex.ru BeloPolak

    0

    0

    @ AiO:
    +

  26. Head Head

    0

    0

    Natura :

    @ Grzeg:

    Непрекращающийся и прогрессирующий понос как раз у вас. С года этак 96, по моему.

    Не, з 11 красавіка 1995 году, калі адбылося зьбіцьцё дэпутатаў БНФ у Вярхоўным савеце. Менавіта ў той дзень і «прарвала». Толькі не «ў нас», а «ў вас».

  27.  Vlodi

    0

    0

    @ grodenski
    Так думали и те в 61-м

  28.  vk.com Микита Ганджанович

    0

    0

    Аднавіць у тым выглядзе, які яна набыла ў часы Стэфана Баторыя, так сама аднавіць Ратушу, Замак Баторыя — і врянуць гораду статус «Горада Стэфана Баторыя»
    1-вельмі прыгожа
    2-павялічыцца колькасць турыстаў (вельмі павялічыцца, палякі будуць прыяжджацб толпамі)
    3-аднаўленне гістарычных помнікаў узмацніуь нацыянальны дух і распаўсюджванне самасвядомасці
    А калі будаваць у тым выглядзе, як у 16 ст. — то касцёл, канешне.

Оставить комментарий


Вы должны залогиниться чтобы оставить комментарий.


Поиск


Популярное за неделю



Афиша Гродно

Отдых в Гродно




Отзывы о заведениях






Все новости Беларуси

  • Архив

    Июнь 2018
    ПнВтСрЧтПтСбВс
    « Май  
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930 

  • Вчера: идет загрузка... посещения, идет загрузка... просмотров страниц. По независимым данным Яндекс.Метрики, без учета гостевого доступа провайдеров.